تمرینات و راههای افزایش تمرکز
![](https://www.kayzen.ir/wp-content/uploads/2017/09/brain_yt.jpg)
تمرکز یک مهارت است و مثل این است که بخواهید نواختن یک ساز را یاد بگیرید، یک زبان یاد بگیرید، یا رقص یا هر مهارتی که بر اثر تمرین می توان کسب کرد. تمرکز هم مثل سایر مهارتها آموخته می شود. برای کسب این مهارت هر فرد نیازمند تمرین مستمر و روزانه است. قبل از هر چیزی بایستی علل عدم تمرکز بررسی و مشخص شود. مسائلی که می تواند تمرکز را بر هم بزند بصورت کلی به مسائل فیزیولوژیک، ذهنی، روانی و مسائل مرتبط با الگوهای فکری و روح و روان آدمی است. پس از بررسی علل و عوامل عدم تمرکز بهتر است که مشکل را برطرف نموده و اقدام به بهبود مهارت تمرکز داشته باشیم. مثلا اگر علل عدم تمرکز زیستی و فیزیولوژیکی باشد مرتبط با مسائل بدنی از جمله نظام ترشحات هورمونی و دردهای جسمانی یا ضعف بدنی و مسائلی که مرتبط با تغدیه است بایستی توسط متخصص تعذیه و پزشک معالج برطرف شود.
ذهن انسان طوری نیست كه بتواند با هرج و مرجهای فضای اطراف خود براحتی مقابله كند چون هر یك از حواس هر لحظه محركی را از دنیای بیرون دریافت میكنند و همین روند، تمركز انسان را براحتی مختل میكند. برای دست یابی به تمرکز بهتر است تمرینات زیر را انجام دهیم:
محیط مناسبی را برای كار كردن انتخاب كنید
فضایی كه در آنجا كار میكنید نقش مهمی در افزایش تمركز دارد. فضاهای راحت و دلچسب تاثیر فوقالعاده در ایجاد تمركز كامل دارند.
افكار خود را كنترل كنید
كلید افزایش تمركز این است كه اجازه ندهید افكار خودآیند و بیربط به ذهنتان رسوخ كرده، آن را آشفته سازد. وقتی این افكار به ذهنتان خطور كردند به آنها توجه نكنید و برای تمركز فعال روی كار اصلی خود بیشتر تلاش نمایید.
یك برنامه زمانی مشخص و منطقی داشته باشید
زمانبندی مناسب برای انجام كارها باعث ایجاد تعادل بین وقت كار و تفریح میشود و به آرامش ذهنی كمك میكند. در این حالت قدرت ذهن برای مقابله با عوامل آشفتهكننده بیشتر میشود.
طرح سؤال
طرح سؤال پیش از مطالعه دقیق، فرد را وادار می کند تا به طور فعالانه و با تمرکز، دقت کافی، انگیزه و علاقه، به مطالعه بپردازد. طرح سؤال هنگام مطالعه، یکی از روش هایی است که خواننده را فعال و به طور عمیق او را درگیر مطالعه می کند و سبب برانگیختن جدیت و تلاش وی به هنگام مطالعه می شود. فرد برای یافتن پاسخ سؤالات خود، بایستی تمرکز حواس خود را حفظ کند؛ زیرا در هنگام مطالعه، نمی توان بدون تمرکز، پاسخ سؤالات را پیدا کرد. بعد از خواندن مطلب و با طرح سؤال، توان میزان فراگیری خود را ارزشیابی کرده، به نقاط قوت و ضعف خود پی می برید. طرح سؤال، سبب ایجاد نظر انتقادی نسبت به مطالب در فرد می شود و موجب می شود تا خواننده در مطالعات بعدی، برای از بین بردن نقاط ضعف خود، با دقت و تمرکز بیشتری مطالعه کند.
تندخوانی
تندخوانی، باعث توجه و تمرکز بیشتر و فهمیدن مطالب و در نتیجه، باعث یادگیری بهتر می شود. فکر و ذهن ما قادر است هزاران کلمه را در دقیقه از خود عبور دهد؛ ولی اگر سرعت مطالعه ما پایین باشد، ذهن، وقت اضافی می آورد و ناچار به این شاخه و آن شاخه می پرد و در نتیجه، حواس پرتی ایجاد می شود. مطالعه سریع یا تندخوانی، فرصت جولان به ذهن نمی دهد و سبب برقراری تمرکز حواس هنگام مطالعه می شود.
در زمینه تندخوانی، در پرسمان شماره ۴۷، راهنمایی های مفیدی را ارائه کرده ایم که می توانید به آن جا رجوع کنید.
خواندن اجمالی
روش خواندن اجمالی، مبتنی است بر یک نمونه گیری سریع از نکات اساسی و صرف نظر کردن از جزئیات. در این روش، خواننده، مطالب را سازمان بندی می کند و آن گاه هدف از مطالعه خود را مشخص کرده، مقدار زمان مطالعه و میزان دشواری کتاب را تخمین می زند و سپس از طریق سؤال کردن، کنجکاوی، علاقه، دقت و تمرکز حواس خود را افزایش می دهد. برای اطلاع بیشتر از روش خواندن اجمالی به پرسمان شماره ۴۶ مراجعه کنید.
جدیت در مطالعه
به محض نشستن پشت میز مطالعه، خواندن را با جدیت شروع کنید؛ زیرا اگر سریع مشغول به کار مطالعه شوید، تمرکز حواس زود به دست می آید. این ضرب المثل چینی را به یاد داشته باشید که «فتح ستارگانی که هزاران فرسنگ از ما دور هستند، با برداشتن قدم اول، امکان پذیر است». شک و تردید، موجب حواس پرتی یا ایجاد تخیلات واهی می شود. اجازه ندهید چیزی جز مطالعه، ذهن شما را مشغول کند. تصمیم بگیرید و مقدار زمانی را برای مطالعه مشخص کنید و خود را به مدت زمانی خاص محدود کنید. در این زمان، از مطالعه دست نکشید و به مطالعه ادامه دهید؛ اما زمان مطالعه را طولانی نکنید. بیهوده وسواس به خرج ندهید و بهانه تراشی نکنید. به خود تلقین کنید که فرد بااراده ای هستید و می توانید هر درسی را به خوبی یاد بگیرید. جدی باشید و با علاقه و انگیزه مطالعه کنید تا هنگام مطالعه، دچار حواس پرتی نشوید.
استفاده از راهنما به هنگام مطالعه
یکی از شیوه های برقراری تمرکز حواس، استفاده از یک راهنما، چون انگشت سبابه، مداد و… به هنگام مطالعه است؛ زیرا استفاده از یک راهنما هنگام مطالعه، باعث تمرکز حواس بهتر، عادت به روان خواندن، جلوگیری از برگشت برای دوباره خواندن و اتلاف وقت و جلوگیری از خستگی چشم و ذهن می شود.
خط کشیدن زیر مطالب مهم
استفاده از این روش، یکی از شایع ترین روش هایی است که اغلب دانشجویان از آن استفاده می کنند. هنگام مطالعه، با استفاده از یک مداد، و مطالب مهم و اساسی را علامت گذاری کنید؛ زیرا برای مشخص نمودن مطالب مهم و اساسی، خط کشیدن زیر آنها لازم است.
۷. داشتن علاقه به مطالعه
علاقه به مطالعه، یکی از شرایط اصلی و اساسی ایجاد تمرکز حواس، هنگام مطالعه است. وقتی خواننده به موضوعی علاقه مند می شود، خودبه خود بر آن تمرکز می کند؛ بیشتر دقت می کند و به راحتی مطالب را به حافظه می سپارد و بعد هم خیلی راحت آن را به خاطر می آورد. سعی کنید با ایجاد انگیزه های نیرومند و در نظر گرفتن هدف هایی که برایتان مهم و جالب توجه است، نسبت به مطالعه، شوق و علاقه پیدا کنید. موقعیت هایی را که نمی توانید در آنها تمرکز حواس داشته باشید، تجزیه و تحلیل کنید؛ احساسات خود را مورد بررسی قرار دهید و بدایند که چه عواملی افکار شما را دگرگون می کنند. افکار منفی و بیمارگونه را از خود دور کنید و هر موقعیت را تا حدی که می توانید، به طور منطقی، تعبیر و تفسیر کنید.
ایلقار موذن زاده(روانشناس)
0 دیدگاه در “تمرینات و راههای افزایش تمرکز”