انتخاب صحیح کنکوری

حسین عظیمی گیوی

آن چیزی که تمامی مسیر آینده و اکنون  زندگی افراد را مشخص میسازد که به صورت مطلوب خودشان طی شود یا نه ؛ کلمه ای به اسم انتخاب است

در شماره ی گذشته از تفاوت های فردی در انتخاب رشته ی تحصیلی صحبت کردیم و اکنون بعد از آگاهی از تفاوت های فردی و با خبر شدن از اینکه افراد چه فرقی با هم میکنند باید سراغ یک مرحله بعد ؛ به اسم مرحله ی انتخاب رویم . در حال حاضر در کشور ما کنکور یک مرحله ی بسیار مهم و سرنوشت ساز در زندگی افرادی که قصد ادامه ی تحصیل دارند را بازی میکند . به گونه ای که ممکن است یک فرد انتخاب درست کند و خوشبخت و راضی باشد و متقابلا انتخاب غلطی انجام داده و خود را از دچار رنج و عذاب نماید .

انتخاب صحیح :

 

دانش اموزی را در نظر بگیرید که در شرف انتخاب رشته یعنی سال نهم تحصیلی هست ، در حال حاضر در سیستم اموزشی ایران انتخاب رشته برای دانش آموزان طبق چند مرحله انجام میشود

۱- آزمون رغبت سنج استرانگ

۲-آزمون شخصیت جان هالند

۳-شرط معدل (پا نوشت*)

دانش اموزان پایه نهم در طی فرایند هدایت تحصیلی از این ۳ مرحله رد میشوند و در نهایت سیستم کامپیوتری به آنها نتیجه  را ؛ که مجاز به تحصیل در آن رشته هستند یا نه ؛طبق اولویت ارایه میکند .اما نکته ای که در این بین حائز اهمیت است این است که دانش اموزان نمیدانند چه میخواهند! و ماهیت رشته های دانشگاهی و حتی دبیرستانی (ریاضی _ انسانی _ تجربی _ فنی حرفه ای و کاردانش)چیست.

و بارها از ما سوال میپرسند که آقا ما کدام رشته را انتخاب کنیم؟

من مناسب برای تحصیل در کدام رشته هستم و….

خب این سوال ها قطعا سوال هایی هست که دانش اموز بایستی پاسخ آن را بداند تا بتواند انتخاب درستی داشته باشد ؛ اما نه روز پایانی انتخاب رشته و آن هم به صورت یک نظر خواهی شفاهی پس ما از الان شروع به آگاهی بخشی در این زمینه کرده ایم و هدف این است که این انتخاب به روز نهایی هدایت تحصیلی موکول نشود.

ما باید همواره در حال برسی نتایج تصمیمات خودمان در زندگی باشیم .اگر شما اهداف بلند مدتی را در سر میپرورانید باید از عملکرد مقطعی خود فاصله بگیرید به طوری که عملکرد شما در بلند مدت نتایج پایدار به همراه داشته باشد . این بدان معنی است که ارزشها *موانع *تمایلات*توانایی *و محیط خود را به هنگام تصمیم گیری دقیقا ارزیابی و مد نظر داشته باشید .

معمولا مشکلات و سوالات دانش اموزان در چند محور کلی دسته بندی میشود:

_۱کدام رشته بازار کار بهتری دارد؟

۲_من در کدام رشته موفق میشوم ؟

۳-من به چه چیزی علاقه دارم؟

۴_من در چه چیزی استعداد دارم ؟

جواب سوال اول به این شرح است . که در جامعه ی کنونی ایده پردازی و خلاقیت در هر رشته ی تحصیلی و شغلی نقش اصلی در بازار کار را ایفا میکند .به طوری که سابقا رشته ای مثل روان شناسی در کشور ایران و پیشتر ؛ حتی در خارج از ایران هم خواهان و بازار کار چندانی نداشت . اما چه اتفاقی افتاد که به یک باره اینقدر این رشته مهم و دارای جایگاهی ویژه در جامعه ی ایران و به طور کلی جهان شد؟

نیاز بشر !

بله نیاز سنجی در انتخاب رشته یکی از مهم ترین اولویت ها در بازار کار است . یعنی درست است که رشته ای در حال حاضر بازار کار خوبی دارد مثل حقوق یا مدیریت و پزشکی و  رشته های مهندسی  .اما نکته ی حائز اهمیت این هست که در آینده  ؛ یعنی زمانی که فارغ التحصیل شدیم هم ، بازار کار مطلوبی وجود خواهد داشت؟

آیا با این حجمه که گاها مشاهده میشود اکثریت دانشجویان مثلا در گرایش علوم انسانی فقط و فقط در چند رشته ی خاص تمایل به ادامه ی تحصیل دارند .ادامه خواهد یافت؟  آیا روزی نمیرسد که این بازار کار اشباع شود؟ از شما میخواهم که به آن روز در آینده خوب فکر کنید .

نکته ی بعدی که بسیار حائز اهمیت است و دانش آموز میگوید این است که چه بخوانم؟جواب این است که شما نمیتوانید هر رشته ای را بخوانیدو در سیستم کنونی هدایت تحصیلی تقریبا از حالت دلبخواهی خارج شده است .چون سیستم طبق آن ۳ شرطی که ذکر شد  نتیجه گیری و برای شما انتخاب میکند.

 

مثلا شخصی که حد اقل تراز قبولی در رشته ی ریاضی را در قسمت معدل نداشته باشد .هر چقدر هم که بخواهد نمیتواند در این رشته وارد شود .و یا متقابلا دانش اموزی که طبق ارزیابی نتیجه ی دو آزمون ذکر شده برای رشته ی علوم تجربی مجاز تلقی نشود و در حقیقت اولویت آخر شخصی رشته ی تجربی باشد به ناچار از ورود به این رشته باز خواهد ماند . چرا که توان لازم را طبق فیلترهای اعمال شده ندارد.

پس این چند فاکتور در انتخاب رشته بسیار حائز اهمیت و مهم هستند چون آن چیزی که تعیین میکند شما به کدام رشته وارد شوید این موارد هستند . همراه با یک تبصره و آن تبصره  محدودیت های محیطی هست .یعنی دانش آموزی که در شهر خودش رشته ی ریاضی نباشد یا تحصیل کننده های این رشته به حد نصاب نرسد و کلاس تشکیل نشود ؛ یا باید در یک شهر دیگر در این رشته ادامه  ی تحصیل دهد یا باید در اولویت های درجه دو و سه ی کارنامه ی خود ثبت نام کند .

و سوال سوم  که من به کدام رشته علاقه دارم :

قطعا جواب این سوال را نمیشود با نگاه به ظاهر یک فرد یا ورنداز کردن تیپ او داد . جواب به این سوال نیازمند یک بررسی علمی یا همان چیزی که از شما در طی آزمون رغبت  استرانگ  و هالند به عمل میاید است .

البته به این شرط که آزمون را درست اجرا کرده باشند . چون اغلب مشاهده میشود به خاطر تعداد بالای سوالات این دو ازمون دانش آموزان به صورت شانسی و با بی دقتی.یا حتی در مواردی تقلب از دانش آموز کناری به سوالات پاسخ میدهند (آگاه باشید که این آزمونها صرفا برای شخص شماست )و متاسفانه به خاطر تکرار پذیر نبودن این ازمون در فاز دوم . نتایج آزمونشان و مسیر شغلی و تحصیلی آینده آنها به کلی عوض میشود .ولی در صورتی که شما با دقت به سوالات آزمون جواب داده باشید مشخص میکند که شما غالبا به کدام حیطه علاقه ی بیشتری دارید و از لحاظ شخصیتی در کدام دسته افراد قرار میگیرید. به کرات دیده شده است افراد سود جو و فرصت طلب در طی مشاوره های انتخاب رشته به افراد مشاوره هایی میدهند که با متد کاملا غیر علمی و شخصی خودشان پیش میرود و ما در علم روان شناسی در اصطلاح به این اشخاص عمه تراپ میگوییم  ؛ پیش عمه تراپ ها نروید!

تصور نکنید که یک روز چند فرد مریخی با فضای پیمای خودشان روی بام خانه تان فرود خواهند امد و جواب این سوال را که شما به کدام رشته علاقه داریدرا  در قالب یک نامه تحویلتان میدهند و میروند !نه ،آگاه باشید که دانستن جواب این سوال به جز کسب اطلاعات شما در موارد زیل میسر نخواهد بود.

* مشاغل مختلف

*رشته های تحصیلی

* توانایی های لازم برای هر رشته

*  ویژگی های فردی

و مورد آخر این است که در چه چیزی استعداد دارم ، با توجه به سابقه ای که از کار با دانش اموزان داشته ام. غالبا تعریف درست استعداد را نمیدانند.”استعداد، معمولا به مجموعه‌ای از توانایی‌هایی اطلاق می‌شود که در فرهنگ‌های خاص با ارزش به شمار می‌رود”.

غالبا اشاره به ویژگی های ذاتی افراد دارد تا اکتسابی .یعنی یک فرد ذاتا میتواند رشته ی ریاضی را بخواند  و ذهن ریاضی دارد یا نه؟

غالبا بی آنکه آزمون استعداد از دانش آموزان به عمل آید آنها تا حدی خودشان میدانند که در چه چیزی استعداد دارند ولی با آزمون ضریب اطمینان صحت انتخاب بالا میرود.

انتخاب بر اساس استعداد قوای ما را چند برابر میکند . ومثل ان است که شما علاوه بر تلاش خود ؛ بک بهره ی ذاتی نیز در رشته ای داشته باشید و این بهره وری و یقینا نتیجه گیری را بسیار به حالت مطلوب نزدیک خواهد کرد .پس کشف استعداد در درجه ی اول سپس انتخاب بر اساس استعداد و به دنبال آن تلاش فردی رمز پیروزی است .

در پایان برای افزایش اطلاعات شغلی و آگاهی از رشته های تحصیلی به کتاب هاای فرهنگ مشاغل .نویسنده : دکتر طیبه زندی پور . انتشارات ساوالان

و همچنین کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی نویسنده: فیروزه سودایی شبستری و ناشر :سازمان سنجش اموزش کشور . مراجعه نمایید

 

پانوشت: در فرایند هدایت تحصیلی به هر دانش آموز ۱۰۰ نمره به شرح زیر اختصاص میابد .

نظر خود دانش آموز ۱۰ نمره

نتیاج عملکرد تحصیلی(معدل*) میانگین نمرات پایانی سه سالدمتوسطه اول۳۵ نمره

نتایج ۲ آزمون مشاوره ای ۳۰ نمره

نظر معلمان ۱۰ نمره

نظر والدین ۵ نمره

نظر مشاور مدرسه ۱۰ نمره

 

پیروز باشید. حسین عظیمی گیوی

 

کایزن یعنی رشد به سوی موفقیت

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

0 دیدگاه در “انتخاب صحیح کنکوری”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ما را دنبال کنید

ویدئو برتر

مجوز فعالیت سایت

logo-samandehi

DESIGN BR: RAFIG KHIYAVI